İlkyardımda Neler Yapılmalıdır?
KANAMALAR
Vücudun herhangi bir yerinden aşırı kanama varsa bunun bir an önce
durdurulması hayati önem taşır.
Kanayan yeri ve etrafını dikkatlice temizleyip, kanama odağının neresi
olduğunu tam olarak anlamaya çalışın.
Sargı bezi ya da temiz bir bezle yaranın üzerini tam olarak kapatıp,
elinizle kanayan yerin üzerine baskı uygulayın.
Kolu ya da bacağı yukarı doğru ve kalp seviyesinin üzerine kaldırarak,
kan akışını dindirmeye çalışın.
Bunu yaparken kaldırdığınız kol ya da bacakta kırık şüphesi
olmadığından özellikle emin olun.
Yara yeri üzerine sargı bezi ya da temiz bir bezle basarak tampon
uygulayın. Bunun yarayı tamamen örtmesi gerekmektedir. Bastırarak yara
yeri üzerinde dikkatlice basınç uygulayın. Daha sonra sargı bezi ile
iyice sarın.
Kanamanın halen kesilmediği görülürse, daha kalınca bir tamponu aynı
sargı üzerinden iyice sarın. Bunun kanama odağının üzerinde ve aşağı
yukarı basınç uygulayacak şekilde olmasına dikkat edin.
Eğer buna rağmen kanama durmuyorsa, kanayan yerin gerisinde, vücuda
yakın olan ana atardamarın üzerine elinizle baskı uygulayıp, kan
akışının azalmasını sağlayın.
Ana atardamara 19 dk.’dan çok direkt baskı uygulamayın ve damar
üzerinde herhangi bir sıkı t urnike ya da bağ bağlamayın.
Hastayı bacakları gövdeden yukarı durumda olacak şekilde yatırarak
derhal bir sağlık kurumuna gönderin.
Sargı bezi ya da temiz bir bezle yaranın üzerini tam olarak kapatıp,
elinizle kanayan yerin üzerine baskı uygulayın.
Kolu ya da bacağı yukarı doğru ve kalp seviyesinin üzerine kaldırarak,
kan akışını dindirmeye çalışın.
Bunu yaparken kaldırdığınız kol ya da bacakta kırık şüphesi
olmadığından özellikle emin olun.
Yara yeri üzerine sargı bezi ya da temiz bir bezle basarak tampon
uygulayın. Bunun yarayı tamamen örtmesi gerekmektedir. Bastırarak yara
yeri üzerinde dikkatlice basınç uygulayın. Daha sonra sargı bezi ile
iyice sarın.
Kanamanın halen kesilmediği görülürse, daha kalınca bir tamponu aynı
sargı üzerinden iyice sarın. Bunun kanama odağının üzerinde ve aşağı
yukarı basınç uygulayacak şekilde olmasına dikkat edin.
Eğer buna rağmen kanama durmuyorsa, kanayan yerin gerisinde, vücuda
yakın olan ana atardamarın üzerine elinizle baskı uygulayıp, kan
akışının azalmasını sağlayın.
Ana atardamara 19 dk.’dan çok direkt baskı uygulamayın ve damar
üzerinde herhangi bir sıkı t urnike ya da bağ bağlamayın.
Hastayı bacakları gövdeden yukarı durumda olacak şekilde yatırarak
derhal bir sağlık kurumuna gönderin.
KÜÇÜK DERİ
YARALANMALARI VE KANAMALAR
Yara üzerinde pis, kir, toz, toprak varsa öncelikle bunları
temizleyin; mümkünse temizve bol suyla yıkayın. Temiz bir sargı bezi
ya da bez parçası ile üzerini geçici olarak kapatın. Bir süre yara
yerinin üzerine elinizle basınç uygulayarak kanamayı durdurun. Daha
sonra temiz bir pamuk parçası ile yaranın üzerini iyice kurulayıp
temizleyin. Çıkan kanların oluşturduğu pıhtılar varsa çekip almayın;
Bunlar kanamanın durdurulmasını sağlayan oluşumlardır.
Yaranın ve etrafını Betadin solüsyonu ile iyice temizleyin. Bu yaranın
mikrop kapmasını engellemeye yarayacaktır.
Varsa yara bandı ile yara yerini tam olarak kapatın. Yara yeri büyükse
steril bir gazlı bez ile yara yerini tam olarak kapatıp, sargı bezi
ile sarın.
Daha sonra yara iyileşinceye kadar düzenli olarak pansuman uygulayın.
Yarada sizi endişelendiren bir durum varsa derhal doktorunuza
başvurun.
KIRIKLAR
Kırık şüphesi olan yerde; Ağrı, şişlik, duyarlılık, şekil bozukluğu,
fonksiyon bozukluğu, hareket anormalliği (olmaması gereken hareket)
görülebilir.
Yapılması gerekenler:
Her zaman öncelikle kanama olup olmadığını kontrol edin. Eğer kanama
varsa öncelikle kanamayı kontrol edin ve yarayı sarın.
Kırık olan yerin hareketine izin vermeyin. Gördüğünüz herhangi bir
şekil bozukluğunu asla düzeltmeye çalışmayın.
Kırık yerininhareketine izin vermeyecek şekilde kol ya da bacağı atel
ile destekleyin. Bunu yaparken her zaman kırık yerinin üzerindeki
eklemi de içine alacak şekilde atel uygulaması yapmaya dikkat edin.
Eklemin hareketine izin verilmemesi kırık yerinin iyice
sabitleştirilmesine olanak sağlayacaktır.
OMURGA VE BOYUN
KIRIKLARI
Omurga kırıkları, omurilik zedelenmelerine ve felce neden olabileceği
için, daima çok ciddi ve dikkatlice değerlendirilmelidir.
Hastayı sakinleştirip, kesinlikle kımıldamamasını sağlayın. Hareket
etmesine engel olacak şekilde vücudunun etrafını giysi, palto vb.
şeylerle destekleyin.
Boynunu ve başını hiç oynatmayacak şekilde oldukça dikkatli
destekleyin.
Derhal acil tıbbi yardım isteyin.
BAYILMALAR
Bayılanbir kişiyi yere sırtüstü uzatıp, bacaklarını yukarı doğru
kaldırın ve rahat nefes almasını sağlayın. Solunum hızını ve nabzını
kontrol edin.
Yanıt durumunu değerlendirin. Anormalbir durum varsa derhal tıbbi
yardım isteyin.
Hasta kendine gelinceye kadar kontrolünüzü sürdürün.
Hastanın kısa sürede (5-10 dk.) kendine gelmesi beklenir. Gelmiyorsa
derhal tıbbi yardım isteyin.
Hasta kendine gelmeye başladıysa onu sakinleştirerek yavaş yavaş
oturma konumuna getirin.
Düştüğü sırada herhangi bir yerinin yaralanıp yaralanmadığını kontrol
edin.
Yiyecek-içecek vermeyiniz.
YANIKLAR
Yanığın bulunduğu yer ve yanık alanı önemlidir.
Yanığın alanı büyüdükçe şok olasılığı artmaktadır. Vücut yüzeyinin
%15’inden fazlasını kapsayan yanıklar ölüm tehlikesi oluşturabilir.
Yanık alanı enfeksiyonlar açısından ciddi bir risk yaratmaktadır.
Çapı 2-3 cm’den büyük, derinin altına kadar inen yanıklar ve elektrik
yanıkları mutlaka hastanede doktor kontrolünde tedavi edilmelidir
.
Yanık yeri olaydan hemen sonra temiz soğuk bir suyla, mümkünse musluk
altında 5-10 dakika tutulmalıdır.
Yanık yerine asla yağ, krem, diş macunu, kolonya, pudro gibi maddeler
uygulanmamalıdır.
Eğer yanık yerinde üzerinde içi sıvı dolu küçük kesecikler
(veziküller) oluşmuşsa bunları kesnlikle ellemeyin ve patlatmayın.
Yanık nedeni parmak ve ellerde şişme oluşabileceğinden yüzük, saat vb.
gibi maddeler çıkarılmalıdır.
Yanık yerinin enfeksiyon açısından ciddi bir risk taşıdığını
kesinlikle unutmayın.
Yanık alanını ve etrafını Betadin solüsyonu ile temizleyin.
Temiz bir sargı beziyle yanık yerinin üstünü tam olarak kapatın.
Kesinlikle pamuk kullanmayın.
Yanık yerini basınç ve sürtünmeden korumak gereklidir. Bu nedenle
yanık yerinin üzerine çok sıkı bandaj uygulamayın.
Yanık pansumanı için derhal bir sağlık kurumuna başvurun.
BÖCEK SOKMALARI
Böceğin soktuğu yer kesinlikle kaşınmamalı, üzerine buz ya da soğuk
kompres uygulanarak şişliğin oluşması azaltılmaya çalışılmalıdır.
Böceğin soktuğu yer ağız boşluğundaysa (dil, boğaz) oluşabilcek şişlik
ve reaksiyon boğulma tehlikesi yaratabilir. Bu nedenle derhal hekime
başvurulması yerinde olacaktır.
GÖZDE YABANCI
CİSİM
Gözün tahriş olduğu durumlarda temiz ve bol bir suyla göz iyice
yıkanmalıdır. Bunu yaparken göze kesinlikle elle temas edilmemesi ve
ovuşturulmaması uygun olacaktır. Steril bir gazlı bezi göz ve
çevresini iyice örtecek şekilde kapatın. Bunu yaparken uyguladığınız
tamponun göze basınç uygulamamasına dikkat edin.
Şüphelendiğiniz bir durum ya da gözde aşırı tahriş varsa, derhal
doktorunuza başvurun.
kaynak:acıbadem
|