Tedavisi mümkün bir hastalık olan guatr, tiroid bezinin çalışmasındaki bozulma sonucu ortaya çıkıyor. Hastalık erken teşhis edilirse kontrol altına alınabiliyor. Aksi taktirde kötü sonuçlar doğabiliyor.

Guatr tiroid bezinin çeşitli nedenlerle büyümesidir. Toplumda yaklaşık %30-40 oranında tiroid bezinin çeşitli hastalıkları mevcuttur. Kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır. Tiroid nodülleri gelişen teknoloji ile daha sık tespit edilebilmektedir. Büyük oranda iyi huylu olmalarına rağmen ortalama olarak 100 tiroid nodülününden 15'inde kansere rastlanmaktadır. Hisar İntercontinental Hospital'dan Genel cerrahi uzmanı Opr.Dr. İlker Abcı, tiroid'le ilgili merak edilen sorularımı yanıtladı:
Tiroid nedir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Boynun ön kısmında bulunan kelebek şeklindeki bir organ olan tiroid bezi, T3 ve T4 hormonlarını üretmekle görevlidir. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır. Tiroid hormonları kalp hızı, kolesterol seviyesi, kilo, ruhsal durum, adet düzeni gibi birçok farklı sistemi ilgilendiren fonksiyonları üstlenir. Tiroid hormonlarının tiroid bezinden az salgılandığı duruma hipotiroidi, çok salgılandığı duruma ise hipertiroidi denir.

Hipotiroidi nedir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Tiroid bezinin yetersiz çalışması sonucunda veya diğer sebeplerle tiroid bezinin salgıladığı hormon vücudumuzun ihtiyacını karşılayamayabilir. Bu duruma hipotiroidizm denir ve saçlarda kabalaşma, matlaşma, ciltte kuruma, pullanma ve dökülme, istemediği halde kilo alma, diyete rağmen kilo verememe, kabızlık, cinsel isteksizlik, çabuk yorulma gibi şikâyetlerle kendini belli eder. Yapılacak kan testleri sonucu teşhisin doğrulanmasını takiben eksik olan tiroid hormonunu vererek çok hızlı iyileşme sağlamak mümkündür. Bu hastalar ömür boyunca ilaç kullanmak zorundadır.

Hipertiroidi nedir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Troid bezinin gereğinden fazla hormon salgıladığı duruma hipertiroidizm (zehirli guatr) denir. Zehirli guatrda çarpıntı, ellerde ve vücutta titreme, ani kilo kaybı, saçlarda dökülme, kaşıntı, boğazda dolgunluk hissi, aşırı iştah dolayısıyla çok yemek yeme ve su içme, aşırı terleme, çabuk yorulma sinirlilik sık görülen şikâyetlerdir. Bazı hastalar, bulantı, ishal, kusma ve çok sık dışkılamadan yakınır. Bu saydıklarımızın hepsi aynı anda bulunmayabılır. Nodülsüz guatrlı hastaların bazılarında gözlerde büyüme ve gözlerin ileriye doğru çıkması mümkündür.

Tiroid nodülü nedir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Boynun ön kısmında yer alan tiroid bezinden türeyen çeşitli boyutlarda olabilen kitlelerdir. Tek veya çok sayıda olabilirler. İçinde sıvı bulunan kistler halinde olabilirler. Diffüz guatrda ise tiroid bezi genel olarak büyümüştür. Çok sık görülmesine rağmen çok büyük oranda iyi huyludurlar. Nodüller milimetrik boyutlarda olabileceği gibi boynun tamamını kaplayan büyük boyutlara ulaşabilirler.

Tiroid nodüllerinin belirtileri nelerdir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Büyük oranda belirtisiz seyrederler. Ancak boynun ön kısmında, adem elması denilen kıkırdağının altında büyüyen kitle olarak ele gelebilir. Büyüklük arttıkça nefes darlığı, yutma güçlüğü, ses kısıklığı şikayetlerine sebep olabilirler.


Tiroidimde nodül olduğunu nasıl anlayabilirim?

Opr. Dr. İlker Abacı: Ayna karşısında tiroid kontrol edilir. Bunun için boynun ön kısmında adem elmasının hemen altında genişleme veya şişlik olup olmadığına bakılmalıdır. Tiroid bezi bu bölgede yeralır. Bu kontroller başı geriye yaslayarak yapılmalıdır. Şayet bu bölgede genişleme veya şişlik görülürse bir hekime başvurulmalıdır.

Tiroidimde nodül olduğunda ne yapmalıyım?

Opr. Dr. İlker Abacı: Şayet tiroid bezinizde nodül saptanmışsa bir endokrinoloji veya endokrin cerrahı tarafından takip ve tedaviniz yapılmalıdır.



Tiroid nodüllerinin tedavisi nedir?

Opr. Dr. İlker Abacı: Tiroid nodüllerinin tedavisi sebebe bağlıdır. Şayet yapılan tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisinde iyi huylu, kanser öz olmayan hücreler görülmüşse, büyüme eğilimi göstermeyen küçük nodüller takip edilebilir. Bazen nodüllerin büyümesini engellemek veya küçültmek amacıyla tiroid hormon tedavisi tercih edilebilir. Şayet yapılan tiroid ultrasonografilerinde nodüller büyüme eğilimindeyse iğne biyopsileri tekrarlanmalıdır. İğne biyopsisi sonucunda kuşkulu hücreler izlenen hastalar ameliyata alınır. Ayrıca nefes borusu ve yemek borusuna yaptıkları baskı sonucu nefes darlığı ve yutma güçlüğüne sebep olan hastalarda da ameliyat tercih edilir.